İçindekiler Sayfa No -------------- ----------- Adana Amasya Antalya Aydın Balıkesir Burdur Bursa Çankırı Denizli Edirne Elazığ Eskişehir Giresun İçel (Mersin) İstanbul İzmir Kars Kastamonu Kayseri Kırklareli Kırşehir Kocaeli (izmit) Konya Kütahya Malatya Manisa Rize Sinop Sakarya Samsun Sivas Tekirdağ Trabzon Uşak Yozgat Zonguldak
Önsöz
Adana Mustafa Kemal Paşa’nın Pozantı’ya Gelişi Mustafa Kemal Paşa, Fevzi (Çakmak) Paşa ve yanındaki milletvekilleriyle birlikte 5.8.1920 de Pozantı’ya geldi. gerekli araç ve gereçler belirlendikten sonra Pozantı’nın sancak merkezi olması ve Sefa Özen’in geçici vali olması sağlandı. 15 Ağustos’ta Kurtepe’yi aldılar ama kısa zamanda geri verdiler. 15.10 1920 de Misis’i aldılar. 20.11. 1920 de Çakıt Vadisi ve Zeytinli üzerinden Fadıl ve Tepeçaylak’ı ve buruku ele geçirdiler. 1921 başlarıbnda da demiryolu hatını tamamen elde etmek için saldırdılar, ancak daha ileriye gidemeden savunmaya geçtiler. Adana’da Milli Mücadele TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile sona erdi. Buna göre 26.11.1921 de Kelebek’e gidildi, Adana TBMM Hükümeti’ne teslim edildi ve 1.12.1921 de Hükümet binasına Türk bayrağı çekildi. 5 Ocak 1921 Adana’nın kurtuluş günü kabul edildi.[1] Pozantı Kongresi Adana’da gerek nüfus, gerek siyasi ve ekonomik ağırlık bakımından önemli bir vilayetin, üstelik ateşkesin hemen ardından işgal edilmesi Anadolu’da büyük bir sarsıntıya yol açmıştı. Bu imkânlardan gerektiği kadar faydalanılamıyor, Adanalılar Milli Mücadele’nin karar oranlarında yeteri kadar temsil edilemiyordu. TBMM ne gidecek milletvekilleri için Adana’da vilayet çapında Karaisalı dışında seçim de yapılamamıştı. Pozantı’daki Binbaşı Nesnil komutasındaki Fransız işgal birliklerinin yenilmesi ve kasabanın kurtarılması Adana’nın kaderini olumlu ölçüde değiştirmişti. Mustafa Kemal, Temmuz 1920 de Adana Kuvayı Milliyesi ile bağ kurarak, “Pozantı’ya geleceğini ve burada bir kongre toplanmasını, burada Adanalıların en geniş şekilde temsil edilmeleri içi gerekli hazırlıkların yapılmasını” istemişti.[2]
31 Ekim 1918-5 Ağustos 1920-15 Mart 1923-13 Ocak 1925-16 Mayıs 1926-16 Şubat 1931-28 Ocak 1933-24 Mayıs 1938[3] Amasya Atatürk, 12-26 Haziran 1919 da Amasya Genelgesi’nin hazırlanması için Amasya’ya geldi. 18 Eylül 1919 da beş gün kalıp ayrıldı. 24 Eylül 1924 te eşi Latife Hanım ile geldi ve bir konuşma yaptı. [4] Antalya Atatürk, 6 Mart 1930 da İlk defa Antalya’ya geldi. 8 Mart’ta Musi Efendinin çiftliğine giderek çalışmaları kutladı. Çıktığı ”Rumkuş’un adını “Erenkuş” olarak değiştirdi. 12 Mart’ta Antalya’dan ayrıldı. 10 Şubat 1931 de 2. Defa geldi. 18 Şubat 1938 de 3. ve son defa geldi.[5] Aydın Atatürk, 4 Şubat 1924 te Söke ve Aydın’a geldi. 3 Şubat 1931 de Aydına geldi. 9 Ekim 1937 de Nazilli Basma Fabrikası’nı işletmeye açtı. 10 Ekim 1937 Ege manevraları sebebiyle Söke’ye geldi. 11 Ekim 1937 de Kuşadası üzerinden çamlık bölgesine geçerek manevraları takip etti. 12 Ekim 1937 de İsmet İnönü ile beraber manevra alanınından ayrılarak Aydın’a gitti.[6] Balıkesir 6 Şubat 1923 te İzmir üzerinden Balıkesir’e geldi. 7 Şubat 1923 Çarşamba günü ilk ve son defa bir caminin ki Balıkesir Zağnos Paşa Cami’nin minberinden bir konuşma yaptı. Buradan ayrılarak Balya ve Edremit’e geçti.[7] 8 Ekim 1925 Bandırma Bursa üzerinden[8] 13-16 Haziran 1926[9] 14 Haziran 1926 Bursa üzerinden Balıkesir’e geldi. İzmir valisinin kendisine suikast yapılacağını bildirmesi üzerine İzmir’e gitmekten vazgeçti. 23 Haziran 1938 Hastalandıktan sonra ilk defa Erdek’e geldi ve Savarno yatında Çumra’da dinlendi.[10] 7-8 Şubat 1931[11] 20-22 Ocak 1931[12] 15-16 Nisan 1934[13] 24-25 Haziran 1934[14] İsimsiz Konak Anafartalar Caddesi, Ömer Ali Bey Meydanı’nda yer alan yapı, hemen çevresindeki Hamidiye Saat Kulesi, Kuvayı Milliye Müzesi (Giridizade Konağı/Eski Belediye Binası) ve şadırvan ile birlikte Osmanlı Dönemikültür dokusundan günümüze kalan yadigarlardandır. Alçak (Basık) bir bodrum üzerine, zemirn ve bir katlı, kargir yapıdaki eser, mekandan ve gün ışığından daha çok faydalanmak amacıyla genişletilmiş üst kat mekanın şartlarına uyarlanmış pencere düzeniyle ön plana çıkmaktadır. Birkaç basamamklı merdiven ile çıkılan zemin katta sofa ve sıfanın çevresinde misafir odasıve hizmet mekanları bulunmaktadır. Üst kata, sofadan çift taraflı merdivenle çıkılmaktaır. Merdiven korkuluklarındaki ahşap oyma teknikli işlemeler, yine ahşap tavan ve taban kaplamaları ile bütünlük göstermekedir. Konağın eski sakini Hüsniye Andaç ile, Zeynep İlhan tarafından yapılan görüşmede Atatürk’ün Balıkesir’e gelişlerinden biri sırasında bir gece bu konakta ağırlandığı belirtilmiştir.[15]
Burdur Atatürk, 6 Mart 1930 da Isparta gezisinden sonra Burdur’a geldi.[16] Bursa Atatürk 1 Ekim 1925 te Bursa Dokuma Fabrikası’nın temelini attı. 1 Şubat 1934 te Gemlik Suni İplik Fabrikası’nın temelini attı. 28 Kasım 1935 te Busra Merinos Yünlü Fabrikası’nın temelini attı. 1 Şubat 1938de Gemlik Suni İpek Fabrikası’nın açılışına katıldı. 2 Şubat 1928 de Bursa Merinos Yünlü Fabrikası’nı işletmeye açtı.[17] Çankırı Atatürk, Şapka Inkılabıyla ilgili çıktığı gezi dolayısıyla 23 Ağustos 1925 te Çankırı’ya uğradı. 25 Ağustos 1925 te Kastamonu’da şapkayı tanıttıktan sonra 30 Ağustos 1925 te Ankara’ya dönerken uğradığı Çankırı’da bir konuşma yaptı.[18]

Yorum yapın